Mijn boekrecensie van De derde persoon van Thomas Heerma van Voss

Standaard

Vandaag deel ik mijn boekrecensie van De derde persoon van Thomas Heerma van Voss met jullie. Vorige week konden jullie al mijn boekrecensie van zijn tweede boek Stern (klik) lezen.

De derde persoon Thomas Heerma van Voss

 

De derde persoon | Thomas Heerma van Voss | ISBN 9789400403680 | 224 pagina’s |

Jaar van uitgifte (september) 2014 | Uitgever Thomas Rap | Literatuur | flaptekst*

Voeg dit boek toe op: De derde persoon of  Hebban

De schrijver

De derde persoon is het derde boek van schrijver Thomas Heerma van Voss (1990). Ik kwam op internet een artikel tegen: “De boekenkast van…..” (klik) en daarin vertelde de schrijver van welk boek hij het meest geleerd heeft: “misschien heeft Nooit meer slapen van Willem Frederik Hermans mij het meest bijgebracht omdat dat het eerste ‘serieuze’ boek was dat ik las, en omdat ik als 16-jarige wellicht makkelijker beïnvloedbaar was dan als 21-jarige.”

Het boek en mijn mening

De derde persoon is een verhalenbundel met zeven verhalen, het is een bundel waarin de verhalen gemiddeld 20 tot 30 pagina’s beslaan en hierdoor is er voldoende ruimte voor elk verhaal en die ruimte heeft Heerma van Voss uitermate goed gebruikt, geen enkele scene is overbodig, geen pagina is onbenut gelaten. En dat laatste vind ik prettig, vooral omdat de verhalen op deze manier goed tot hun recht komen.

Observeren lijkt het thema van dit boek te zijn maar er is tevens een bepaalde soort doelloosheid die door de pagina’s heen sijpelt. Doelloosheid in de vorm van een student die urenlang een massagesalon bekijkt vanuit zijn kamer aan de overkant van de straat, hij observeert de bezoekers en de medewerkers tot in de finesse en bouwt er vervolgens scenes omheen, de spelers hoeven hier geen auditie voor te doen bij de student, hij vouwt het moeiteloos om hen heen en creëert daarmee een nieuwe wereld.

Het lijkt alsof het de schrijver totaal geen moeite heeft gekost om tot een verhaal als De Massagesalon te komen, alsof hijzelf jarenlang een soortgelijk pand heeft geobserveerd en diverse filmscripts hierover geschreven heeft. Daar waar de anderen stoppen, gaat Heerma van Voss verder, geen enkel mens zou een poging doen om de prijslijst van de salon te lezen, op wat voor manier dan ook, toch zorgt de schrijver ervoor dat de hoofdpersoon dit wel doet en dat maakt dit verhaal sterk, zeer sterk, het nutteloze nuttig maken.

In een ander verhaal “De Monoloog”, vlucht de hoofdpersoon (Tom) weg uit zijn stad, weg van zijn vriendin naar iemand (Pieter) die hij slechts online kent via een website waar men filmrecensies plaatst. Tom vindt deze persoon intrigerend en ondanks dat zij al jaren met elkaar chatten via de website zijn het compleet vreemden voor elkaar. Het lijkt alsof Pieter daar totaal geen problemen mee heeft en hij trekt Tom volledig zijn leven in, terwijl Tom hier voor mijn gevoel totaal geen behoefte aan lijkt te hebben. Tom vluchtte, maar wel van de regen in de drup….

Het vierde verhaal, “Ik ben hier niet opgegroeid”, vond ik het mooiste verhaal, ik herkende hier de sfeer van Stern in en het raakte mij, ik voelde bijna de pijn van de hoofdpersoon (zoon), een zeer indrukwekkend monoloog.

Mensen verschijnen en verdwijnen in elkaars leven, vrienden worden randfiguren, hoopvol begonnen liefdes monden uit in gênante anekdotes. Jij bleef als enige altijd hetzelfde. Je verhuisde niet, liets alles in je werkkamer exact zoals het was, gebruikte een nieuwe uitdrukkingen, ging nooit naar onbekende winkels, trok een afkeurende wenkbrauw op bij moderne muziek of drukke tv-presentatoren. Zolang ik mij kan herinneren, droeg je dezelfde soort broeken en blauwe wollen truien. En de paar keer dat een kledingstuk kapot ging, verving je dat niet, maar liet je het repareren. Ik heb foto’s gezien van jou omstreeks je vijfendertigste. Je ziet er praktisch hetzelfde uit als hier, nu, liggend voor me in het Onze Lieve Vrouwen Gasthuis. Alles om me heen veranderde, maar met jou in de buurt leek dat niet uit te maken. Alsof jij, wat er verder ook gebeurde, in elk geval nooit zou kunnen verdwijnen.

~~~~~~

Heb jij door wat er gebeurt? Je gaat dood. Godverdomme, je bent aan het sterven, op dit moment, terwijl ik je aanraak. Niet door een ongeluk, een val, een botsing, een vechtpartij. De dood heeft jou heel geleidelijk van binnenuit leeggevreten – al jaren, eigenlijk al zolang ik je ken. Ik weet niet waarom ik mij daar niet mee bezighield.

De titel van het boek, De derde persoon, komt naar voren in het laatste verhaal, “Het weerzien”. Een stel staat op het punt om beslissingen te nemen over hun verdere toekomst als er plotseling een oude vriendin langskomt. Het verhaal speelt zich in zeer korte tijd af, al leek het voor mijn gevoel dagenlang, wat zeg ik, maandenlang te duren. Het moment dat de vriendin naar bed gaat en de avond gestaag vordert terwijl de vriend en de oude vriendin langzaamaan dronken worden, brengt het verhaal naar een hoogtepunt, waarbij de laatste zin van het boek oh zo goed gekozen is.

Beklemmend, intrigerend, boeiend, traag, pure liefde, ouders, onverdraagzaamheid, onnozelheid, aanschouwend, typerend en eenzaamheid. Dit zijn woorden die ik al lezend heb genoteerd en die mijns inziens de inhoud van dit boek weergeven. Componenten die goed bij elkaar passen en componenten woorden enorm goed zijn neergezet door Heerma van Voss. Wat ik mooi vind is dat alle verhalen volledig zijn geschreven, er is niets weggelaten, het zouden zeven losse romans kunnen zijn maar ik begrijp de keuze volledig waarom deze alle zeven in één verhalenbundel zitten, omdat er mijns inziens een rode draad door dit boek loopt en deze mag jij als lezer zelf gaan ontdekken.

De sterren

5 / 5 sterren, een verhalenbundel de volle 5 sterren geven, had het mij een half jaar geleden verteld en ik had je voor gek verklaard, ik hield niet van verhalenbundels of “zkv’s”, ik vond het eigenlijk jammer van het papier, hoe kan een kort verhaal nu net zo goed zijn als een roman?

Auke Kok en A.L. Snijders gingen Thomas Heerma van Voss voor, door Auke Kok begon ik warm te lopen voor literaire columnbundels en vervolgens leerde de heer A.L. Snijders mij zeer kortere verhalen (zkv´s) lief te hebben met zijn boek De taal is een hond. Dus eerlijkheidshalve had ik zonder deze twee heren De derde persoon nooit op waarde kunnen schatten, en wat voor een waarde, ik geef het mijn maximaal aantal sterren. Chapeau Thomas Heerma van Voss, ga door, ga door!

 

Sandra

 

De derde persoon van Thomas Heerma van Voss heb ik ontvangen van uitgever Thomas Rap. Het feit dat ik dit boek gratis van de uitgever heb ontvangen beïnvloed mijn mening over dit boek op geen enkele manier. Graag wil uitgever Thomas Rap hartelijk danken voor het toesturen van dit boek.

 

 

Mijn boekrecensie van Stern van Thomas Heerma van Voss

Standaard

Vandaag deel ik mijn boekrecensie van Stern van Thomas Heerma van Voss met jullie. Ik las dit boek een week of 2 geleden en ik was blij verrast, dit is mijn eerste kennismaking met deze schrijver en het smaakt naar meer!

Stern Thomas Heerma van Voss

Stern | Thomas Heerma van Voss | ISBN 9789400400368 | 224 pagina’s |

Jaar van uitgifte 2013 | Uitgever Thomas Rap | Literatuur |  flaptekst *

Voeg dit boek toe op: Stern of  Hebban

De schrijver

Stern is het tweede boek van schrijver Thomas Heerma van Voss (1990), in 2009 verscheen Allestafel bij uitgeverij Augustus en zijn derde boek De derde persoon verscheen begin deze maand bij Uitgever Thomas Rap.

Waar gaat Stern over

Hugo Stern is een gepassioneerde basisschoolleraar die verder een wat teruggetrokken, of moet ik zeggen, afgezonderd leven leidt. Hij is getrouwd met Merel, zij is schrijver en woont een groot gedeelte van de tijd elders zodat zij zich op het schrijven kan concentreren. Haar eerste boek is een regelrechte hit, haar latere werk is minder succesvol, al lijkt vooral Stern dit te denken en de rest van de wereld minder. Samen hebben zij een zoon, Bram.

Het boek begint met bowlen, dat is trouwens gelijk waar dit boek zijn omslag aan te danken heeft, vader Hugo is met zijn zoon Bram in een bowlingcentrum, waar zij vaker te vinden zijn, vaak op initiatief van Hugo, hij lijkt dit als de perfecte “vader en zoon” momenten te zien?

Pats. Drie kegels vallen om. “Papa…” “Wacht even.” Stern wrijft in zijn handen, loopt naar het rek en pakt een nieuwe bal. Hij gooit zo hard als hij kan. Weer die ongrijpbare controle, maar nu niet gevolgd door een verlossende knal. De bal belandt in de goot. “Papa…” Stern voelt een hand op zijn rug. Bram is achter hem komen staan, hangende schouders, vermoeid gezicht. Stern bukt een beetje, om op gelijke hoogte te komen. “Wat is er?” Terwijl hij het vraagt, kijkt hij Bram doordringend aan, recht in de donkerbruine ogen waarvan hij tevergeefs hoopt dat ze op die van hem lijken. “Ik wil niet.” “Wat?” “Ik wil niet bowlen. Zullen we gaan?”

Dit begin kenmerkt direct de relatie tussen vader en zoon, “waarvan hij tevergeefs hoopt dat ze op die van hem lijken” geeft weer wat de diepere relatie is tussen vader en zoon en het feit dat Bram tot twee keer aan toe moet proberen om contact met zijn vader te krijgen vertelt ons dat Hugo Stern behoorlijk opgaat in de dingen die hij doet, vol passie stort hij zich op het bowling uitje en probeert hij keer op keer een goede score te krijgen, waarbij hij de belangstelling voor zijn omgeving compleet vergeet.

Vervolgens wordt Stern vervroegd met pensioen gestuurd, zijn manier van les geven past niet bij de hedendaagse tijd en hij moet het veld ruimen voor een jongere leraar. De schrijver neemt ons vervolgens mee op een plezierige reis naar het verleden van Stern, afgewisseld met het heden. Stern is alleen opgegroeid bij zijn moeder, zijn vader was een handelsreiziger die slechts het dorp aan deed omdat hij panne had met zijn auto, 1,5 uur later vertrok hij, een bezwangerde vrouw achterlatend.

Stern heeft weinig vrienden, of liever gezegd, hij heeft geen vrienden en hij vindt verder weinig aansluiting bij zijn leeftijdsgenoten op school. Hij besluit om na zijn examen de wijde wereld in te trekken, er is niets wat hem vasthoudt in het dorp en op een goede dag vertrekt hij per boot naar Londen. Hij heeft hoge verwachtingen van zijn emigratie, maar al gauw blijkt dat het wisselen van woonplaats amper werkt, ook in Londen vindt hij nauwelijks aansluiting, lopen de contacten zeer moeizaam totdat er een nieuwe jongen in het studentenhuis komt wonen, John (zijn Engelse naam) uit Seoel. Stern grijpt John figuurlijk bij de kladden en bombardeert hem tot zijn beste vriend. Gaandeweg het verhaal krijg je als lezer al snel de indruk dat Stern veel meer ziet in deze vriendschap dan John zelf.

“Dit hing in de ontbijtzaal. Het klinkt als een mooi feest, iedereen is uitgenodigd. Wij dus ook.” “Wie is Chris? Ken jij hem?” “Dat maakt niet uit. Zo gaat het nu eenmaal in een studentenflat: je bezoekt feesten van mensen die je niet kent, je maakt nieuwe vrienden, je komt los. Kom, we moeten het toch eens proberen.”

De laatste zin geeft de sfeer in Londen goed weer, “kom, we moeten het toch eens proberen”, had Stern John niet ontmoet, zou hij dan alleen naar het feest zijn gegaan, zou hij daar het lef voor hebben gehad?

Nadat zijn geld bijna op is verhuisd Stern naar Amsterdam, later ontmoet hij Merel, de vrouw die het aandurfde hem te huwen. Zij besluiten voor een kind te kiezen maar dit loopt minder goed af, na een lange periode worden zij gebeld met het goede nieuws, er is een kind beschikbaar voor hen in Korea (het eerste aangeboden kindje werd door Stern “afgekeurd”). Doordat Merel midden in het uitgeven van haar boek zit besluiten zij samen dat Stern alleen afreist naar Korea om het kind op te halen. Vanaf dat moment doet Stern wanhopige pogingen om een goede relatie op te bouwen met zijn zoon maar zonder het voorbeeld van zijn eigen vader, die hij immers nooit gekend heeft, heeft Stern niemand aan wie hij zich kan spiegelen. En dan Bram, wil hij dit wel, heeft hij behoefte aan de bijna ziekelijke aandacht van zijn vader?

Mijn mening

Doordat het boek verdeeld is in 3 delen leest het erg fijn. Heerma van Voss brengt hiermee voldoende rustpunten aan in zijn boek waardoor je de ruimte krijgt om één en ander te laten bezinken, fijn!

Hugo Stern houdt in zijn hoofd allerlei betogen over de meest stompzinnige dingen, af en toe kreeg ik de neiging om Stern een zetje te geven, of liever gezegd, ik kreeg de neiging om hem een schop onder zijn achterste te geven en hem te wijzen op alle mooie dingen in zijn leven: zijn moeder leefde nog, hij heeft in Londen gewoond, is getrouwd, heeft een leuk kind, is met pre-pensioen, is redelijk gezond van lijf en leden, allemaal dingen om blij mee te zijn, maar niet Hugo Stern, hij lijkt het leven te zien alsof er alleen maar citroenen bestaan.

Tijdens het lezen maakte ik een aantal notities, “observaties, heel veel observaties” en “beklemmend” en “ik heb meelij met deze man, ik voel zijn pijn en angst om mensen te verliezen”. Ik vind het bijzonder knap dat een schrijver van (destijds) 22/23 jaar deze emoties weet te vangen in zijn boek.

En toch voelde ik genegenheid naar Hugo Stern toe, ik wilde zijn hand vasthouden als hij het moeilijk had en ik wilde hem terecht wijzen als hij weer iets stoms verzon (zoals overnachten in een hotel in den vreemde om dichtbij zijn zoon te kunnen zijn die hij zojuist per auto had afgeleverd bij een strandfeest).

Nog even terugkomend op de zin die hierboven in de quote staat: “kom, we moeten het toch eens proberen”, lees jij het ook, hoe de schrijver met deze 7 woorden, correctie, met slechts deze 7 woorden de toon zet, de sfeer bepaalt, het verleden laat zien maar daarbij ook nog wat hoop voor de toekomst toevoegt? Dát is wat deze schrijver in mijn ogen een goede schrijver maakt, hij beheerst het vermogen om met zo weinig woorden zoveel mogelijk te zeggen. Chapeau!

De sterren

4 / 5 sterren, Stern is helder geschreven, de beklemmende sfeer en de notoire Stern zijn haarscherp neergezet, ik heb genoten! Stern is daarbij geen boek dat je na het lezen aan de kant schuift, het boek blijft nog dagenlang na sudderen in je hoofd en dat is prima, zo heb ik het graag.

Heb jij al iets van Thomas Heerma van Voss gelezen?

Sandra

 

* De “algemene gegevens” die ik altijd bovenaan mijn boekrecensie plaats heb ik qua lay-out aangepast en ik voeg vanaf nu standaard een “Goodreads” én een “Hebban” button toe zodat jij met één muisklik het boek kan toevoegen aan jouw account op Goodreads of Hebban, handig toch?

Hieronder tref je de trailer aan van Stern.