Zeg eens B….., wat als jij niet kunt lezen en schrijven?

Standaard

Stel je eens voor dat jij op een willekeurige dag naar het station loopt en met de trein op bezoek wilt bij vrienden, maar hoe koop je in vredesnaam een treinkaartje? Een loket heeft jouw station niet en je staat aarzelend voor de kaartjesautomaat en staart naar de letters….. je herkent wellicht 3 letters, maar weet niet wat ze betekenen. Wat nu?

lezen en schrijven

bron: Facebook

Vervolgens loop jij naar het bord met de vertrektijden van de treinen, want welke trein moet jij hebben, op welk perron moet jij zijn, je staart naar het geel met blauwe bord en de letters dansen voor je ogen? Als je niet kunt lezen of niet begrijpend kunt lezen, als jij dit nooit geleerd hebt, dan haak je op dit moment, op het station, af en blijf je simpelweg thuis.

Stel, jouw vrouw leest al jouw post voor, de krant, de aanbiedingen en zelfs de ondertiteling van de televisie en jullie kindje gaat straks naar de basisschool en leert dan spelenderwijs lezen en schrijven, maar jij kunt niet lezen en schrijven, hoe ga jij daar dan mee om?

Ik kijk al 5 weken lang naar het programma Zeg eens B, een programma van NCRV, gepresenteerd door Caroline Tensen. In Zeg eens B volgen we diverse mensen die niet of nauwelijks kunnen lezen en schrijven, Caroline bezoekt hen in de verschillende stadia van het leren lezen en schrijven, waar lopen zij tegen aan, wat leren zij en wat zouden zij straks allemaal kunnen als ze eenmaal hebben leren lezen en schrijven? We volgen bijvoorbeeld Ymke (zie bovenstaande foto), zij kan enigszins lezen maar niet begrijpend lezen. Het lukt haar met veel moeite om bijvoorbeeld alle ingrediënten in huis te halen voor een heerlijk lasagne, alleen, eenmaal thuisgekomen kan zij de woorden van het recept niet omzetten tot iets dat zij begrijpt (kook 500 ml. water voor……).

Ook volgen wij Toon, hij heeft zijn vrouw op haar sterfbed beloofd dat hij zal leren lezen en schrijven als zij er niet meer is, al is het alleen maar om niet in een isolement achter te blijven. Toon voegde het daad bij het woord en leerde lezen en schrijven en schreef vervolgens een boek over het leven van zijn dierbare vrouw en hem. Alle woorden zijn vol liefde geschreven en aan elkaar geregen tot een boek. Hij kreeg hierbij hulp van Susan Smit, zij heeft hem uitgelegd hoe je een boek schrijft, dat je je gevoel vooral moet verwoorden (“en hoe voelde jij je toen bij deze woorden, Toon”, vroeg zij hem) en na enige tijd werd zijn boek gepresenteerd en mocht hij het eerste exemplaar van zijn boek “Het leven van Irene en Toon”, overhandigen aan Prinses Laurentien (klik).

Natuurlijk weet ik dat er mensen zijn in Nederland die niet kunnen lezen en schrijven, maar niet eerder werd ik zo met mijn neus op de feiten gedrukt als tijdens dit programma. De kleine dingen die ik als vanzelfsprekend neem zijn voor hen een ware strubbeling. Ik kan mij geen leven voorstellen zonder boeken, ik ga nooit de deur uit (tenzij ik alleen naar de supermarkt ga) zonder mijn boek of e-reader en het idee dat ik de letters niet aaneen zou kunnen rijgen tot woorden en deze woorden niet aaneen zou kunnen rijgen tot zinnen, vervuld mij met afschuw, want lezen is voor mij hetzelfde als ademen, van levensbelang.

zegeensb

Wat ik niet leuk vind is dat mensen die niet of nauwelijks kunnen lezen en schrijven worden weggezet als “dom”. Pardon, dom zeg je? Ik vind ze eerder slim en uitermate vindingrijk, ze hebben manieren gevonden om het verborgen te houden voor bijvoorbeeld hun (directe) leefomgeving en/of werkomgeving. Dom zou ik hen dus zeker niet willen noemen, ik vind het eerder een kwestie van, er is simpelweg nog nooit iemand op hun pad gekomen die de moeite heeft genomen om hen te leren lezen en schrijven. Voor zover ik weet kan iedereen in mijn directe omgeving lezen en schrijven of in ieder geval één van de twee, maar wie zegt dat dit ook echt zo is?

Aankomende vrijdag is de laatste uitzending van Zeg eens B op NPO1, heb jij de vorige uitzendingen gemist, dan kun jij ze hier (klik) terugkijken.

Heb jij al een aflevering van Zeg eens B gezien?

 

Sandra

 

Advertenties

12 gedachtes over “Zeg eens B….., wat als jij niet kunt lezen en schrijven?

  1. Ik ken het programma niet, maar ga het zeker eens terugkijken, Ik vind het inderdaad zelf zo vanzelfsprekend om te kunnen lezen en schrijven. En kan me ook nauwelijks voorstellen dat je dat niet op school geleerd hebt (tenzij je van een hele oude generatie bent, waar het nog normaal was dat je vroeg van school ging of als je bijvoorbeeld niet in Nederland bent opgegroeid). Ben dus erg benieuwd naar deze verhalen. Sowieso respect voor deze mensen dat ze dit nu alsnog gaan doen. Kan me heel goed voorstellen in wat voor bochten je je allemaal moet wringen om te verdoezelen dat je niet kunt lezen. Lijkt me erg vermoeiend om zo’n geheim (want dat is denk toch vaak) met je mee te dragen.

    Liked by 1 persoon

    • Ja dat geven zij ook aan Miranda, aan het einde van de dag zijn ze bekaf, enerzijds door alle energie die ze in het ontcijferen van letters en cijfers steken en anderzijds door het geheim houden van hun laaggeletterdheid. Ik was verbaasd dat er juist maar één oudere man (Toon) in het programma zit, de anderen variëren in leeftijd van ca. 25 jaar tot begin 60, dus ook onder onze generatie zijn er mensen die laaggeletterd zijn.

      Like

  2. Ik kan me voorstellen dat het programma een gevoelige snaar raakt. Eigenlijk zou ik me meer willen inzetten om geletterdheid te vergroten. Stichting Lezen en Schrijven kan altijd vrijwilligers gebruiken…

    Liked by 1 persoon

  3. Wat een mooie blogpost Sandra. Ik ken het programma helemaal niet, het lijkt me erg verdrietig om te zien. Verstikkend en benauwd als je niets kunt lezen. Ik ga zeker de serie terugkijken op uitzending gemist. Bedankt voor de tip!

    Like

Reacties zijn gesloten.